Psychologia tom 2 Psychologia ogólna

Psychologia tom 2 Psychologia ogólna

Psychologia - podręcznik akademicki Tom II - Psychologia ogólna - składa się z trzech następujących działów: (1) „Procesy poznawcze", (2) „Emocje i motywacje" oraz (3) „Osobowość i różnice indywidualne". Stanowi on lekturę obowiazkową dla studentów psychologii.
Tło powstania trzytomowego podręcznika: Psychologia. Podręcznik akademicki, jego charakter i funkcje dydaktyczne przedstawione zostały w Przedmowie zawartej w I tomie, pod tytułem Podstawy psychologii. Tam odsyłamy Czytelnika zainteresowanego szerszym kontekstem pozwalającym zapoznać się z istotnymi cechami tego podręcznika, które odróżniają go od dotąd opublikowanych w naszym kraju. We Wstępie do tomu I zaś stwierdzono, że psychologia ogólna (zapewne z wyjątkiem problematyki osobowości) to raczej „anatomia" psychiki człowieka - w tym sensie, że koncentruje się ona na opisie poszczególnych zjawisk psychicznych i na poznaniu mechanizmów leżących u ich podstaw. Zapoznanie z nimi jest jednak niezbędne do zrozumienia zachowań ludzkich. Toteż z wiedzy, której dostarcza psychologia ogólna, czerpią, praktycznie biorąc, psychologowie wszystkich specjalności - zarówno teoretycznych, jak i aplikacyjnych. Tutaj ograniczymy się do krótkiego wstępu informującego nie tyle o zawartości tomu II (o niej bowiem informuje spis treści), ile o wybranych jego osobliwościach.
W Przedmowie zaznaczono już, że dwa opublikowane po II wojnie światowej podręczniki akademickie: Psychologia (1975) i czterotomowa Psychologia ogólna (1992) - oba pod redakcją naukową Tadeusza Tomaszewskiego - swoim zakresem obejmują w zasadzie treści wchodzące w skład tej publikacji. Obszar psychologii ogólnej jest najmniej podatny na zmiany, toteż oryginalność tego tomu polega nie tyle na doborze nowej problematyki (choć na nim także), ile na innym rozłożeniu akcentów omawianych zagadnień, na sposobie ich prezentacji oraz na uwzględnieniu stanu wiedzy zastanej na przełomie obu stuleci.
Tom II - Psychologia ogólna - składa się z trzech następujących działów: (1) „Procesy poznawcze", (2) „Emocje i motywacje"
oraz (3) „Osobowość i różnice indywidualne", obejmujących w sumie 28 rozdziałów (od 14. do 41.), opatrzonych nierozdzielną dla całego podręcznika numeracją.
Na dział „Procesy poznawcze", przedstawiony w 12 rozdziałach, składają się takie obszary wiedzy, jak: wrażenia i percepcja, uwaga, uczenie się, pamięć, wyobraźnia, język i komunikacja oraz myślenie i rozumowanie. Niżej zasygnalizujemy w telegraficznym skrócie te ich aspekty, które w szczególny sposób zostały wyeksponowane w tym podręczniku.

DZIAŁ V
PROCESY POZNAWCZE.
Rozdział 14. Spostrzeganie jako mechanizm tworzenia doświadczenia za pomocą zmysłów .
14.1. Wrażenia zmysłowe, podstawowe prawa psychofizyki i detekcja sygnałów
14.1.1. Wrażenia zmysłowe .
14.1.2. Podstawowe prawa psychofizyki
14.1.3. Detekcja sygnałów.
14.2. Ogólna charakterystyka spostrzegania: bufor sensoryczny, wyodrębnianie cech, synteza percepcyjna
14.2.1. Bufor sensoryczny .
14.2.2. Wyodrębnianie cech.
14.2.3. Synteza percepcyjna
14.3. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 15. Kategoryzacja percepcyjna .
15.1. Rozpoznawanie struktur
15.1.1. Prototypowy model kategoryzacji .
15.1.2. Reprezentacja poznawcza w statystycznym modelu kategoryzacji
15.1.3. Egzemplarzowy model kategoryzacji .
15.2. Relacja podobieństwa w procesach kategoryzacji
15.2.1. Procedura identyfikacji i kategoryzacji a hipoteza odwzorowania
15.2.2. Przewidywania między proceduralne w kontekście zmiany relacji podobieństwa
15.2.3. Poznawcze i motywacyjne elementy w spostrzeganiu relacji podobieństwa.
15.2.4. Koneksjonistyczny model kategoryzacji percepcyjnej .
15.3. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 16. Procesy uwagi
16.1. Istota i funkcje uwagi
16.1.1. Uwaga a świadomość
16.1.2. Czynności automatyczne i kontrolowane
16.1.3. Funkcje uwagi .
16.2. Teorie uwagi selektywnej.
16.2.1. Teorie wczesnej selekcji
16.2.2. Teorie późnej selekcji .
16.2.3. Teorie integrujące
16.3. Teorie uwagi podzielnej
16.3.1. Teoria modułów.
16.3.2. Teoria zasobów .
16.4. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 17. Procesy warunkowania.
17.1. Warunkowanie klasyczne.
17.1.1. Podstawowy paradygmat badawczy oraz podstawowe pojęcia
17.1.2. Biologiczne znaczenie warunkowania klasycznego
17.1.3. Związki powstające podczas warunkowania klasycznego.
17.1.4. Relacje czasowe w warunkowaniu klasycznym
17.1.5. Przestrzeń warunkowania klasycznego .
17.2. Warunkowanie instrumentalne
17.2.1. Typy relacji między zachowaniem a jego konsekwencjami
17.2.2. Przestrzeń zależności instrumentalnych
17.2.3. Wpływ warunkowania klasycznego na reakcje instrumentalne
17.2.4. Awersyjna kontrola zachowania
17.2.5. Ewolucja definicji pojęcia wzmocnienia .
17.2.6. Rozkłady wzmocnień
17.2.7. Dokonywanie wyboru .
17.3. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 18. Uczenie się wykraczające poza warunkowanie
18.1. Psychologia poznawcza jako kontekst badań nad uczeniem się .
18.1.1. Z danych historycznych
18.1.2. Specyficzność ujęć poznawczych w badaniach nad uczeniem się
18.2. Główne kierunki badań
18.2.1. Studia nad wiedzą .
18.2.2. Studia nad strategiami poznawczymi.
18.2.3. Studia nad kontrolą
18.2.4. Studia nad efektami uczenia się .
18.3. Zastosowania
18.3.1. Rewolucja poznawcza i edukacja .
18.3.2. Zasadnicze postulaty
18.3.3. Wyzwania przyszłości
18.4. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 19. Pamięć jako podstawowy mechanizm przechowywania doświadczenia
19.1. Czym jest pamięć?.
19.1.1. Podstawowe pojęcia
19.1.2. Pamięć jako zdolność i jako proces
19.1.3. Podstawowe rodzaje pamięci.
19.1.4. Metafory stosowane w badaniach nad pamięcią .
19.2. Fazy przetwarzania informacji w procesach pamięciowych .
19.3. Pamięć krótkotrwała i długotrwała
19.4. Teoria poziomów przetwarzania
19.5. Strategie pamięciowe i metapamięć
19.6. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 20. Pamięć autobiograficzna jako podstawa tworzenia doświadczenia indywidualnego
20.1. Główne obszary doświadczenia indywidualnego
20.1.1. Doświadczenia dotyczące świata zewnętrznego
20.1.2. Doświadczenia dotyczące własnej osoby.
20.1.3. Doświadczenia dotyczące własnych relacji ze światem zewnętrznym .
20.2. Formy przechowywania doświadczenia - skrypty
20.3. Pamięć autobiograficzna
20.4. Pamięć autobiograficzna jako podstawa kształtowania inteligencji emocjonalnej .
20.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 21. Wyobrażenia jako pierwsza forma doświadczenia generowanego przez jednostkę
21.1. Wyobrażenia twórcze i odtwórcze
21.2. Wyobraźnia jako jeden z mechanizmów tworzenia reprezentacji
21.2.1. Argumenty empiryczne w polemice między stanowiskiem obrazowym i abstrakcyjnym
21.3. Wyobraźnia a inne procesy psychiczne.
21.3.1. Wyobraźnia a pamięć
21.3.2. Wyobraźnia a procesy myślenia i rozwiązywania problemów .
21.3.3. Wyobrażenia a emocje
21.4. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 22. Pojęcia
22.1. Pojęcia indywidualne i ogólne .
22.2. Pogląd klasyczny
22.3. Pogląd probabilistyczny
22.4. Pogląd egzemplarzowy.
22.5. Pojęcia jako indywidualne teorie na temat świata .
22.6. Pojęcia odnoszące się do stanów, zjawisk i procesów
22.7. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 23. Język i komunikacja
23.1. Cele i metody psycholingwistyki
23.2. Język- uniwersalna, biologicznie uwarunkowana właściwość gatunku homo sapiens
23.2.1. Uniwersalna gramatyka
23.2.2. Filogeneza języka
23.2.3. Język ludzki a „języki" zwierząt
23.3. Produkcja i percepcja mowy.
23.3.1. Produkcja mowy
23.3.2. Percepcja mowy
23.4. Wiedza językowa: kompetencja językowa i kompetencja komunikacyjna
23.4.1. Charakterystyka kompetencji językowej .
23.4.2. Słownik umysłowy.
23.4.3. Specyficzność kompetencji językowej ludzi nie słyszących
23.4.4. Charakterystyka kompetencji komunikacyjnej .
23.4.5. Zasady efektywnej komunikacji
23.4.6. Analiza dyskursu.
23.5. Społeczno-kulturowe uwarunkowania języka.
23.5.1. Uwagi wstępne: Znaczenie wypowiedzi. Koordynacja procesów komunikacji .
23.5.2. Sytuacje dyskursywne
23.5.3. Kulturowe uwarunkowania dyskursu konwersacyjnego.
23.5.4. Społeczne aspekty użyć językowych .
23.6. Język a myślenie oraz inne procesy poznawcze
23.6.1. Relatywizm językowy .
23.6.2. Badania nad związkiem języka z myśleniem .
23.7. Komunikacja językowa a komunikacja niewerbalna
23.7.1. Uniwersalne i kulturowo specyficzne cechy komunikacji niewerbalnej.
23.7.2. Komunikacja werbalna versus niewerbalna.
23.8. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 24. Myślenie i rozumowanie.
24.1. Od przestanek do wniosków, czyli wnioskowanie dedukcyjne
24.1.1. Rozumowanie sylogistyczne
24.1.2. Rozumienie implikacji .
24.1.3. Rozumowanie dedukcyjne: logika umysłu czy modele umysłowe? .
24.2. Od obserwacji do wniosków, czyli rozumowanie indukcyjne
24.2.1. Percepcja kowariancji.
24.2.2. Testowanie hipotez.
24.2.3. Rozumowanie w warunkach niepewności
24.3. Rozwiązywanie problemów
24.3.1. Strategie rozwiązywania problemów
24.3.2. Czynniki utrudniające i ułatwiające rozwiązywanie problemów.
24.4. Myślenie w laboratorium a myślenie w codziennych sytuacjach życiowych .
24.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
DZIAŁ VI
Emocje i motywacje.
Rozdział 25. Mechanizmy wzbudzania emocji
25.1. Mechanizmy wzbudzania emocji - aspekt psychologiczny
25.1.1. Mechanizm dokonywania oceny poznawczej .:
25.2. Mechanizmy wzbudzania emocji - aspekt biologiczny
25.2.1. Koncepcja Paula MacLeana.
25.2.2. Neurochemia i emocje
25.3. Integracja podejścia biologicznego i psychologicznego: cztery systemy aktywacji emocji - według Izarda
25.3.1. System neuronalny
25.3.2. System sensomotoryczny .
25.3.3. System motywacyjny (afektywny)
25.3.4. System poznawczy
25.4. Różnice pomiędzy poszczególnymi stanami emocjonalnymi
25.4.1. Czas a emocje
25.4.2. Nastrój.
25.4.3. Zaburzenia emocjonalne
25.4.4. Osobowość i emocje
25.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdziat 26. Ekspresja emocji. Emocje podstawowe i pochodne
26.1. Ekspresja emocji
26.1.1. Ewolucyjne podstawy ekspresji emocji
26.1.2. Twarz w ekspresji emocji - ponadkulturowy dowód na rzecz ewolucyjnych źródeł fenomenu.
26.1.3. Twarz w ekspresji poszczególnych emocji .
26.1.4. Sylwetka, gest i glos w ekspresji emocji .
26.1.5. Rozwojowe aspekty ekspresji emocji
26.1.6. Kulturowe aspekty ekspresji emocji
26.2. Emocje podstawowe i pochodne
26.2.1. Ekspresja twarzy jako podstawa klasyfikacji.
26.2.2. Podstawowe, czyli nie tylko ludzkie - podejście ewolucyjne .
26.2.3. Podstawowe, czyli prototypowe .
26.2.4. Jak powstają emocje pochodne? .
26.3. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 27. Emocje, poznanie i zachowanie
27.1. Problem pierwotności emocji względem poznania lub poznania względem emocji .
27.1.1. Pierwotność poznania względem zjawisk afektywnych
27.1.2. Niezależność poznania i emocji .
27.1.3. Pierwotność zjawisk afektywnych.
27.2. Wzajemne oddziaływanie na siebie emocji i procesów poznawczych
27.2.1. Współzależność emocji i poznania
27.2.2. Wpływ emocji i nastroju na przebieg procesów poznawczych.
27.3. Wpływ nastrojów i emocji na sądy i zachowania społeczne
27.4. Regulacja emocji .
27.4.1. Automatyczna regulacja przebiegu emocji
27.4.2. Podmiotowa samokontrola emocji
27.4.3. Strategie poprawiania nastroju .
27.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 28. Teorie emocji
28.1. Klasyczne teorie emocji - przegląd .
28.1.1. Teoria Jamesa-Langego .
28.1.2. Teoria Cannona-Barda
28.1.3. Aktywacyjne teorie emocji.
28.1.4. Dwuczynnikowa teoria emocji Schachtera i Singera.
28.2. Poznawcze teorie emocji .
28.2.1. Koncepcja emocji Lazarusa.
28.2.2. Funkcjonalne ujęcie emocji według Frijdy.
28.2.3. Koncepcja psychicznej reprezentacji emocji
28.3. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdziat 29. Motywacja w najważniejszych systemach teoretycznych
29.1. Ewolucyjne podejście do motywacji -etologia i socjobiologia
29.2. Psychodynamiczna teoria motywacji
29.3. Behawiorystyczna teoria motywacji
29.4. Problem motywacji w psychologii humanistycznej
29.5. Poznawcze koncepcje motywacji .
29.6. Motywacja w psychologii topologicznej
29.7. Próba systematyzacji .
29.8. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 30. Mechanizmy leżące u podstaw motywacji
30.1. Procesy afektywne jako mechanizm motywacyjny
30.1.1. Pobudzenie emocjonalne jako determinanta efektywności funkcjonowania organizmu
30.1.2. Emocja jako generator programu działania i jako informacja
30.2. Procesy poznawcze jako mechanizm motywacyjny.
30.3. Motywacja w przebiegu zachowania .
30.3.1. Uruchomienie zachowania.
30.3.2. Podtrzymanie aktywności i wytrwałość .
30.3.3. Zaniechanie działania
30.3.4. Zakończenie działania .
30.4. Specyficznie ludzkie mechanizmy motywacyjne
30.4.1. Motywacja wewnętrzna
30.4.2. Motywacja osiągnięć
30.4.3. Motywacje związane z obrazem własnej osoby.
30.4.4. Motywacje samo aktualizacji i samorozwoju .
30.6. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 31. Typy motywacji .
31.1. Motywacje oparte na zasadzie przywracania i zaburzania istniejącej równowagi.
31.1.1. Zasada przywracania równowagi
31.1.2. Motywacje oparte na zaburzeniach równowagi.
31.1.3. Koncepcja Mowrera: motywacje oparte na strachu i nadziei .
31.2. Motywacja zadaniowa.
31.2.1. Zadania
31.2.2. Plany działania
31.2.3. Perspektywa czasowa w realizacji zadań .
31.3. Motywacje symultaniczne i hierarchiczne oraz konflikty motywacyjne .
31.3.1. Motywacje symultaniczne .,.
31.3.2. Motywacje hierarchiczne.
31.3.3. Konflikty motywów.
31.4. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .'.
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 32. Inni ludzie w procesach motywacyjnych.
32.1. Motywy afiliacji i zażyłości
32.2. Kiedy obecność innych pomaga? Efekt facylitacji społecznej.
32.2.1. Poziom pobudzenia jako mechanizm wyjaśniający efekty facylitacji społecznej - propozycja Zajonca
32.2.2. Alternatywne modele pobudzenia jako mechanizmu odpowiedzialnego za efekt facylitacji społecznej .
32.2.3. Poznawcze wyjaśnienia efektu facylitacji społecznej
32.3. Kiedy obecność innych przeszkadza: próżniactwo społeczne.
32.4. Inni ludzie jako rywale i jako współpracownicy.
32.4.1. Wpływ rywalizacji, kooperacji i indywidualizmu na funkcjonowanie podmiotu
32.4.2. Motywy zachowań rywalizacyjnych, kooperacyjnych i indywidualistycznych
32.5. Przymus i uległość.
32.6. Manipulacja innymi ludźmi: motywacje manipulatorów i manipulowanych .
32.7. Motywacje autoprezentacyjne.
32.8. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 33. Hipnoza
33.1. Rys historyczny .
33.2. Spór o naturę hipnozy.
33.2.1. Stanowisko transowe .
33.2.2. Stanowisko nietransowe .
33.3. Podatność hipnotyczna .
33.3.1. Skale do pomiaru podatności hipnotycznej
33.3.2. Korelaty podatności hipnotycznej
33.4. Nieporozumienia wokół hipnozy
33.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
DZIAŁ VII
OSOBOWOŚĆ I RÓŻNICE INDYWIDUALNE .
Rozdział 34. Osobowość jako zespół cech
34.1. Teoria osobowości według Allporta oparta na koncepcji cech
34.2. Czynnikowa struktura osobowości w ujęciu Cattella
34.2.1. Koncepcja cechy
34.2.2. Źródła informacji o osobowości: dane L, dane Q i dane T.
34.2.3. Diagnoza osobowości na podstawie Kwestionariusza Osobowości 16PF
34.2.4. Uwagi krytyczne.
34.3. Teoria PEN - koncepcja trzech superczynników osobowości w ujęciu Eysencka .
34.3.1. Podstawowe wymiary i struktura osobowości .
34.3.2. Biologiczne podstawy superczynników osobowości
34.3.3. Pomiar trzech superczynników oparty na metodach kwestionariuszowych .
34.3.4. Funkcjonalne znaczenie czynników PEN
34.3.5. Uwagi krytyczne .
34.4. Pięcioczynnikowy model osobowości (PMO) .
34.4.1. Badania leksykalne prowadzone w ramach PMO
34.4.2. Psychometryczne podejście do badań nad pięcioczynnikową strukturą osobowości
34.4.3. Swobodne opisy osobowości oparte na modelu PMO •.
34.4.4. Uwagi krytyczne.
34.5. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 35. Poznawcze podejście do osobowości .
35.1. Miejsce podejścia poznawczego w psychologii osobowości
35.1.1. Podejście poznawcze a podejście teorii cech .
35.1.2. Geneza poznawczego podejścia do osobowości .
35.2. Podstawowe funkcje osobowości w ujęciu poznawczym
35.3. Osobowość jako system wiedzy osobistej
35.4. Osobowość a poznawcze konstruowanie własnej przyszłości i przeszłości
35.4.1. Adaptacja przez konstruowanie własnej przyszłości.
35.4.2. Adaptacja przez konstruowanie własnej przeszłości.
35.5. Obraz siebie: poznawcza podstawa integracji zachowania.
35.5.1. Przekonania o sobie i pojęcie Ja
35.5.2. Ja jako zjawisko historyczne, kulturowe i społeczne
35.5.3. Trafność przekonań o sobie.
35.5.4. Znaczenie samooceny
35.5.5. Procesy refleksyjne i procesy automatyczne
35.5.6. Cegiełki samowiedzy. Skąd bierze się przeświadczenie o własnej stałości jako osoby? .
35.6. Osobowość a procesy kontroli i samoregulacji .
35.6.1. Czy coś popycha nas do sprawowania kontroli?
35.6.2. Cele jako składniki Ja i jako standardy samoregulacji .
35.6.3. Mechanizmy kontroli aktywności .
35.6.4. Długotrwała deprywacja kontroli a zaburzenia w organizacji działania: zjawisko wyuczonej
35.7. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 36. Teorie osobowości - podejście psychodynamiczne i humanistyczne
36.1. Psychoanaliza: teoria klasyczna.
36.1.1. Teoria popędów (aspekt dynamiczny).
36.1.2. Energia psychiczna (aspekt ekonomiczny)
36.1.3. Motywy nieświadome (model topograficzny) .
36.1.4. Rozwój psychoseksualny i formowanie się charakteru (model rozwojowy).
36.1.5. Id ego i superego (model strukturalny)
36.1.6. Konflikt, lęk i mechanizmy obronne.
36.2. Wczesne rewizje teorii: neofreudyści .
36.2.1. Psychologia analityczna
36.2.2. Psychologia indywidualna .
36.2.3. Psychologia kulturowa
36.2.4. Psychologia interpersonalna
36.3. Psychologia ego
36.4. Teorie relacji z obiektem: interpersonalne „przesunięcie".
36.4.1. Nowa teoria?
36.4.2. Stadia rozwoju - proces kształtowania się Ja.
36.4.3. Ego czy self? Zmiany w teorii osobowości
36.4.4. Zmiany w modelu zaburzeń osobowości .
36.4.5. Zmiany w modelu terapii.
36.5. Psychologia self.
36.5.1. „Odnowa" Ja
36.5.2. Ja intersubiektywne
36.6. Wkład psychoanalizy do teorii osobowości.
36.7. Nurt humanistyczny: przyszłość człowieka tkwi w teraźniejszości
36.7.1. Podstawowe założenia
36.7.2. Hierarchia potrzeb
36.7.3. Rozbieżność między Ja a doświadczeniem .'.
36.7.4. Ciało i odrzucone Ja
36.7.5. Popularność psychologii humanistycznej .
36.7.6. Psychologia humanistyczna a psychoanaliza
36.8. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 37. Różnice indywidualne: opis, determinanty i aspekt społeczny .
37.1. Podstawowe kategorie służące do opisu różnic indywidualnych .
37.1.1. Typ jako kategoria klasyfikacyjna
37.1.2. Cecha jako podstawowa kategoria opisu różnic indywidualnych
37.2. Determinanty różnic indywidualnych: „naturę ornurture?"
37.2.1. Nieporozumienia wokół sporu: „dziedziczność czy środowisko?".
37.2.2. Dowody na rzecz genetycznej determinacji różnic indywidualnych w wybranych charakterystykach zachowania zwierząt
37.2.3. Wkład dziedziczności i środowiska do różnic indywidualnych u ludzi
37.2.4. Wkład czynników genetycznych i środowiskowych w wariancję inteligencji
37.2.5. Wkład czynników genetycznych i środowiskowych w wariancję cech osobowości
37.2.6. Wnioski
37.3. Różnice indywidualne a zasada równości społecznej.
37.4. Podsumowanie .
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE
LITERATURA ZALECANA .
Rozdział 38. Temperament.
38.1. Pierwsze badania empiryczne nad temperamentem
38.1.1. Heymans: pionier badań empirycznych nad temperamentem .
38.1.2. Typologia Pawiowa jako fizjologiczna podstawa czterech klasycznych temperamentów
38.1.3. Konstytucjonalne typologie temperamentu.
38.2. Pojęcie temperamentu i jego miejsce wśród innych konstruktów psychologicznych .
38.2.1. Temperament jako konstrukt odnoszący się wyłącznie do zachowań emocjonalnych .
38.2.2. Definicje temperamentu wywodzące się z orientacji biologicznej.
38.2.3. Podstawowe wyróżniki pojęcia temperamentu .
38.3. Wybrane współczesne teorie temperamentu .
38.3.1. Interakcyjna teoria temperamentu dziecka autorstwa Thomasa i Chess.
38.3.2. Rozwojowa teoria temperamentu
38.3.3. Koncepcja temperamentu zahamowanego i niezahamowanego
38.3.4. Teoria emocjonalności, aktywności i towarzyskości Bussa i Plomina .
38.3.5. Teoria poszukiwania doznań
38.3.6. Regulacyjna teoria temperamentu .
38.4. Funkcjonalne znaczenie cech temperamentu .
38.4.1. Funkcjonalne znaczenie temperamentu u dzieci.
38.4.2. Związek cech temperamentu ze zjawiskami stresu
38.5. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 39. Inteligencja.
39.1. Pojęcie inteligencji
39.1.1. Rys historyczny.
39.1.2. Definicja inteligencji .
39.1.3. Ukryte teorie inteligencji
39.2. Czynnikowe koncepcje inteligencji.
39.2.1. Modele hierarchiczne
39.2.2. Modele czynników równorzędnych .
39.2.3. Hierarchia czy czynniki równorzędne?.
39.2.4. Spory wokół czynnika g
39.3. Biologiczne koncepcje inteligencji .
39.3.1. Szybkość przewodzenia nerwowego.
39.3.2. Sprawność organu.
39.3.3. Wielkość mózgu
39.3.4. Dziedziczność inteligencji
39.4. Poznawcze koncepcje inteligencji
39.4.1. Poznawcze korelaty inteligencji
39.4.2. Poznawcze komponenty inteligencji
39.4.3. Uczenie się a inteligencja
39.4.4. Uwaga a inteligencja
39.4.5. Pamięć robocza a inteligencja
39.4.6 Strategie poznawcze
39.4.7. Kontrola poznawcza .
39.5. Próba syntezy
39.6. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 40. Style poznawcze
40.1. Rys historyczny problematyki.
40.2. Refleksyjność - impulsywność.
40.2.1. Psychologiczne znaczenie refleksyjności - impulsywności
40.2.2. Geneza refleksyjności - impulsywności.
40.2.3. Refleksyjność - impulsywność a efektywność funkcjonowania .
40.3. Zależność - niezależność od pola.
40.3.1. Geneza zależności - niezależności od pola
40.3.2. Konsekwencje różnic indywidualnych w zakresie zależności - niezależności od pola
40.4. Abstrakcyjność - konkretność
40.4.1. Źródła różnic indywidualnych w zakresie abstrakcyjności - konkretności
40.4.2. Konsekwencje abstrakcyjności - konkretności
40.5. Style poznawcze w koncepcji Sternberga .
40.5.1. Aspekty samokierowania i wymiary stylu myślenia
40.5.2. Uwarunkowania stylów myślenia
40.5.3. Style myślenia a efektywność funkcjonowania
40.6. Uwagi ogólne
40.6.1. Relacja między stylami a możliwościami poznawczymi
40.6.2. Pomiar stylu poznawczego
40.6.3. Problem wartościowania stylów poznawczych
40.6.4. Styl poznawczy jako potencjalny przedmiot oddziaływań wychowawczych
40.7. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
Rozdział 41. Twórczość.
41.1. Pojęcie i kryteria twórczości
41.1.1. Twórczość w ujęciu psychologicznym .
41.1.2. Kryteria twórczości
41.2. Systemowe ujęcie twórczości
41.2.1. Koncepcja „inwestycyjna" .
41.2.2. Koncepcja transgresji .
41.2.3. Koncepcja Csikszentmihalyi.
41.3. Struktura procesu twórczego
41.3.1. Ogólne koncepcje procesu twórczego .
41.3.2. Poznawcze składniki procesu twórczego
41.3.3. Emocjonalno-motywacyjne składniki procesu twórczego
41.3.4. Wgląd
41.4. Twórczość a cechy indywidualne
41.4.1. Inteligencja .
41.4.2. Style poznawcze
41.4.3. Psychotyczność i otwartość
41.4.4. Inne cechy osobowości
41.4.5. Zaburzenia zachowania.
41.5. Praktyczne zastosowania psychologii twórczości.
41.6. Podsumowanie
PYTANIA SPRAWDZAJĄCE .
LITERATURA ZALECANA
BIBLIOGRAFIA
INDEKS NAZWISK .
INDEKS RZECZOWY
SPIS I ŹRÓDŁA FOTOGRAFII.