Potoczne koncepcje świata i natury ludzkiej - Cz. V

dział:

Filozofia

autor: Lachowicz-Tabaczek K. >> zobacz inne pozycje autora

wydawca:Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

ISBN:83-89574-33-0

data wydania:Gdańsk 2004

wymiary:24 x 16,5 cm; 258 str.

oprawa:

cena: 39.00zł

ilość:

dodaj do koszyka Potoczne koncepcje świata i natury ludzkiej - Cz. V

dodaj do schowka Potoczne koncepcje świata i natury ludzkiej - Cz. V

Dotychczasowa ocena: 3.00

Oceń książkę:

Potoczne koncepcje świata i natury ludzkiej - Cz. V

W opracowaniu Potoczne koncepcje świata i natury ludzkiej centralnym punktem zainteresowania będzie właśnie warstwa ontologiczna wiedzy naiwnego badacza, a więc założenia, ogólne przeświadczenia czy uogólnione koncepcje, na których może on opierać swój obraz świata. Podstawową tezą tej pracy jest założenie, że takie ogólne, często kategoryczne prawdy mogą pełnić funkcję metaczynnika czy metaregulatora, wpływającego na treść i budowę innych struktur wiedzy oraz na zachowanie w taki sposób, w jaki podstawowe założenia w teorii naukowej wpływają na zawarte w niej twierdzenia szczegółowe.

Poszukując bowiem podstawowych twierdzeń o naturze świata przyjmowanych przez naiwnego badacza, łatwo popaść w banał i poddać badaniom niewiele znaczące sądy, niewywierające żadnego wpływu na zachowanie.

Nie dziwi zatem fakt, że takie ogólne założenia naiwnego badacza są pewnego rodzaju ostatecznością, do której odwołują się psycholodzy wówczas, gdy nie mogą wyjaśnić badanych zjawisk za pomocą innych konstruktów i mechanizmów. Przykładowo, kiedy okazało się, że założenia teorii schematów są niewystarczające do wyjaśnienia zasad, na podstawie których ludzie łączą obiekty w jedną kategorię, powstała propozycja, aby wyjaśnić ten fenomen, odwołując się do wpływu naiwnych koncepcji opisujących kryteria grupowania obiektów (Murphy i Medin, 1985). Z kolei do wytłumaczenia przyczyn, dla których pewne osoby po porażce popadają w wyuczoną bezradność, a inne porażka mobilizuje, posłużono się naiwnymi teoriami natury ludzkiej (Dweck, 2000). Stało się tak jednak dopiero wówczas, gdy wyjaśnienia w kategoriach poznawczych i motywacyjnych okazały się niewystarczające do zrozumienia tego zjawiska.

Od pewnego jednak czasu przekonania naiwnego badacza na temat podstawowych praw rządzących rzeczywistością przestały być zagadnieniem o tylko marginalnym znaczeniu. Powstaje coraz więcej opracowań zarówno z zakresu psychologii poznawczej, rozwojowej, jak i społecznej, w których określa się naiwne koncepcje jako znaczący, a nawet szczególny regulator procesów poznawczych i zachowań.

CZĘŚĆ PIERWSZA. POZNANIE POTOCZNE JAKO PRZEDMIOT BADAŃ PSYCHOLOGICZNYCH ROZDZIAŁ 1. Naiwna interpretacja działania - wyjaśnianie przyczyn zdarzeń .

Kategorie atrybucyjne

Reguły atrybucyjne ,

Czy przeciętny obserwator stosuje zasady i reguły atrybucji?

Czy naiwny badacz myśli w sposób jednowymiarowy? .

Współczesne modele atrybucji .

Czy atrybucja jest „umysłową koniecznością"?

ROZDZIAŁ 2. Struktury wiedzy jako źródta potocznych sądów

Czy istnieją uniwersalne wymiary percepcji?

Reprezentacje pojęciowe - pojęcia klasyczne .

Pojęcia naturalne - schematy i skrypty

Prototypowe teorie pojęć w kontekście współczesnych badań

ROZDZIAŁ 3. Mechanizmy powstawania sądów potocznych - integrowanie wyników

procesu atrybucji i treści aktywizowanych schematów

Poznać nie znaczy zrozumieć - rola naiwnych teorii zdarzeń .

ROZDZIAŁ 4. Od poznania do metapoznania .

ROZDZIAŁ 5. Czym są potoczne teorie rzeczywistości?

Forma naiwnych teorii

Funkcje naiwnych koncepcji .

Naiwne teorie jako metapoznawcze mechanizmy regulacyjne.

Naiwne teorie jako metawiedza deklaratywna - ingerencja w strukturę narzędzi poznania Naiwne teorie jako metawiedza proceduralna - ingerencja w proces poznania .

Udział naiwnych teorii w metapoznawczym monitorowaniu .

Udziat naiwnych teorii w metapoznawczym kontrolowaniu

Źródła i mechanizmy powstawania naiwnych teorii rzeczywistości

Kulturowe uwarunkowania naiwnych teorii - ukryte przekazy społeczne

Wpływ sytuacji społecznych na powstawanie naiwnych koncepcji .

Przemiany i wydarzenia społeczne

Bezpośredni wpływ społeczny .

Aktywne tworzenie teorii przez podmiot.

Uogólnianie pojedynczych doświadczeń .

Nadawanie sensu przeżytym doświadczeniom

Integrowanie bieżących danych - analityczne tworzenie teorii wyjaśniających.

Uzasadnianie własnego zachowania - dysonansowe tworzenie teorii wyjaśniających .

Emocjonalne źródła naiwnych koncepcji

Podsumowanie

CZĘŚĆ DRUGA. KONCEPCJE CECH JAKO PRZYKŁAD NAIWNYCH KONCEPCJI

O FUNDAMENTALNYM ZNACZENIU REGULACYJNYM .

ROZDZIAŁ 6. Odkrycia prowadzące do ustalenia znaczenia koncepcji cech

w regulacji zachowań i sądów społecznych.

Reakcje na porażki - bezradność lub konfrontacja .

Reakcja na porażki jako efekt przyjętego celu działania

Cele związane z zadaniem a wykonanie - mechanizmy pośredniczące .

Cele związane z zadaniem a koncepcje zdolności

ROZDZIAŁ 7. Koncepcje zdolności a reakcje ludzi w sytuacjach zadaniowych .

ROZDZIAŁ 8. Koncepcje cech a reakcje na odrzucenie i wybór celów społecznych

ROZDZIAŁ 9. Koncepcje zdolności i cech a percepcja i zachowania społeczne

Formułowanie sądów społecznych .

Atrybucja przyczyn zachowań aktora .

Podatność na błędy w percepcji

Intencje behawioralne.

Zawartość treściowa i emocjonalna sądów

ROZDZIAŁ 10. Źródła znaczenia regulacyjnego koncepcji cech

Koncepcje cech a potrzeby orientacyjne i potrzeby kontroli.

: Związki koncepcji cech z emocjami

Koncepcje cech a treść przeżywanych emocji

ROZDZIAŁ 11. Emocjonalne i motywacyjne mechanizmy powstawania koncepcji cech .

Funkcjonalność koncepcji cech wobec emocji - mechanizmy obronne czy zaradcze?

ROZDZIAŁ 12. Temperamentalne i środowiskowe uwarunkowania koncepcjicech .

Funkcjonalność koncepcji cech wobec dyspozycji temperamentalnych.

ROZDZIAŁ 13. Style regulacji percepcji i zachowań społecznych a koncepcjecech

- modele funkcjonalne

ROZDZIAŁ 14. Konsekwencje przyjmowania przekonań o stałości lub zmienności cech .

Podejmowanie i unikanie ryzyka przez teoretyków stałości i zmienności

Unikanie porażek albo dążenie do rozwoju kompetencji .

Wycofywanie się lub podejmowanie wyzwań

Asekuracja lub podejmowanie wyzwań w sytuacjach interpersonalnych

Asekuracja lub otwartość w reakcji na wpływ społeczny.

Wycofywanie się lub podejmowanie wyzwań w relacji menedżer - podwładny.

Style radzenia sobie ze stresem - unikanie lub konfrontacja .

Mechanizmy formułowania sądów społecznych przez osoby o różnych koncepcjach cech

Analityczne lub kategorialne przetwarzanie informacji społecznych .

Systematyczne lub heurystyczne przetwarzanie komunikatów perswazyjnych

Zakończenie.

Bibliografia

Indeks nazwisk

Indeks rzeczowy .