Pedagogika tom 2 Podręcznik akademicki

Pedagogika tom 2 Podręcznik akademicki

Pedagogika - TOM II - Podręcznik akademicki porusza tematykę - teorie wychowania - szkoła - kształcenie - nauczyciel - aktualne problemy oświaty. Podręcznik dla studentów, nauczycieli i pedagogów. Coraz częściej doświadczamy dramatycznych wyzwań współczesnego świata, jakimi są dehumanizacja polityki, oświaty i stosunków międzyludzkich, postępujące niszczenie środowiska życia, terroryzm czy permanentne wojny. Nie można się zatem dziwić, że punktem wyjścia dyskursu nad rolą współczesnego wychowania czyni się stan aktualnego zagrożenia życia czy upadku cywilizacji. Eksperci są zgodni co do tego, że jeśli w najbliższym czasie nie nastąpi radykalna i powszechna zmiana świadomości ludzi w zakresie wartości, postaw i działań, to nasz świat zostanie zniszczony ekologicznie, prowadząc do globalnych zagrożeń życia. Im bardziej problemy są globalne, tym mniej może zrobić jednostka, ale w im mniejszym zakresie człowiek zmienia w związku z tym swój sposób życia, tym szybciej następuje zniszczenie Ziemi. Żyjemy w świecie, który w coraz mniejszym stopniu pozwala ludziom zrozumieć swoje środowisko życia, poddawać je własnej kontroli czy kształtować na własną rękę. Nie da się już współczesnych nam zagrożeń i katastrof rozpatrywać tylko i wyłącznie w kategoriach mikroregionalnych, gdyż w istocie dotyczą one całego naszego globu. Człowiek pragnie jednak poszerzenia zakresu swoich doświadczeń i świadomości, by móc żyć w takim świecie.
Dylemat wyjścia z kryzysu podporządkowany jest poszukiwaniu odpowiedzi na pytania: W jakiej mierze wychowanie ma jeszcze przyszłość? Co stanowi o przyszłości wychowania w codziennych relacjach międzypokoleniowych? Czy świat można jeszcze zmieniać dzięki wychowaniu? Teoretykom wychowania nie chodzi przy tym o dramatyzowanie warunków współczesnego życia w kategoriach kreowania „ostatniej szansy" na przeżycie ludzkości, ale o zastanowienie się nad tym, czy możliwe jest w tak szybko i dynamicznie zmieniającym się świecie określenie warunków prowadzących zarówno jednostki, jak i grupy społeczne do godnego życia?

Część I TEORIE WYCHOWANIA
Wstęp (Bogusław Śliwerski)
Rozdział 1. Istota i przedmiot badań teorii wychowania
(Bogusław Śliwerski)
1.1. Typologia teorii i badań naukowych
1.2. Naukowa i potoczna teoria wychowania
1.3. Relacje między teorią wychowania a pedagogiką ogólną
1.4. Teoria wychowania jako przedmiot kształcenia akademickiego
1.5. Teoria wychowania w innych krajach
Rozdział 2. Cztery orientacje badawcze w teoriach wychowania
(Bogusław Śliwerski)
2.1. Orientacja socjologiczna
2.2. Orientacje normatywne
2.2.1. Orientacja normatywno-ideologiczna
2.2.2. Orientacja normatywno-filozoficzna
2.3. Orientacja psychologiczna
2.4. Orientacja eklektyczna
Rozdział 3. Badania porównawcze teorii wychowania
(Bogusław Śliwerski)
3.1. Bezzałożeniowa rekonstrukcja teorii wychowania
3.2. Krytyka hermeneutyczna teorii wychowania
3.3. Badania porównawcze teorii wychowania
Rozdział 4. Nowe kategorie pojęciowe współczesnej teorii wychowania
(Krzysztof Rubacha)
4.1. Ambiwalencja - kulturowy kontekst wychowania
4.2. Decentracja - społeczny kontekst wychowania
4.3. Tożsamość - rozwojowy kontekst wychowania
Rozdział 5. Kultura popularna jako czynnik socjalizacji
(Zbyszko Melosik)
5.1. Kultura konsumpcji
5.2. Kultura instant
5.3. Prymat zmiany i szybkiego życia
5.4. Koniec ideałów - triumf codzienności
5.5. Poczucie mocy i rekonstrukcja wolności
5.6. Kultura upozorowania
5.7. Kultura kultu ciała i seksualności
5.8. Amerykanizacja
5.9. Globalny nastolatek
5.10. Generacja X
5.11. Kult sukcesu
5.12. Wychowanie - w którą stronę?
Bibliografia
Część II SZKOŁA - KSZTAŁCENIE - NAUCZYCIEL
Wstęp (Bogusława Dorota Gołębniak)
Rozdział 1. Szkoła wspomagająca rozwój (Bogusława Dorota Gołębniak)
1.1. Między adaptacją a emancypacją. Szkoła XX wieku
1.1.1. Przesunięcie progresywistyczne
1.1.2. Modele szkoły współczesnej
1.2. W kierunku szkoły jako organizacji uczącej się
Rozdział 2. Program szkolny (Bogusława Dorota Gołębniak)
2.1. Podejście do programu szkolnego
2.1.1. Filozoficzne i psychologiczne podstawy podejścia behawiorystycznego
2.1.2. Filozoficzne i psychologiczne podstawy podejścia humanistycznego
2.1.3. Filozoficzne i psychologiczne podstawy podejścia konstruktywistycz-nego
2.2. Definiowanie programu szkolnego
2.3. Kreowanie programu szkolnego 2.3.1. Dwie orientacje
2.4. Wzorzec programu szkolnego
2.5. Implementacja programu szkolnego jako proces zmiany
2.5.1. Ewolucyjnie czy rewolucyjnie?
2.5.2. Centralnie czy lokalnie?
2.5.3. Nauczyciele a reformy programu
2.6. Ewaluacja programu szkolnego
2.7. Europejski kontekst zmiany programu szkolnego
2.7.1. Trendy
2.7.2. Edukacyjne tradycje: bariera zmiany czy źródło kulturowej rewitalizacji?
2.7.3. Zróżnicowanie kultury politycznej i kontroli nad edukacją
2.8. Zmiana programu szkolnego w Polsce po 1989 r.
Rozdział 3. Nauczanie i uczenie się w klasie (Bogusława Dorota Gołębniak)
3.1. Nauczanie jako współtworzenie programu
3.2. Style nauczania
3.2.1. Styl zamknięty (formalny, frontalny)
3.2.2. Styl ramowy (zindywidualizowany)
3.2.3. Styl negocjacyjny
3.3. Cele kształcenia
3.3.1. Rodzaje celów
3.3.2. Spór o cele operacyjne. Taksonomie a intencje
3.4. Wzory uczenia się. Strategie nauczania
3.4.1. Wzory behawioralne. Sytuacje zadaniowe i informacje zwrotne
3.4.2. Wzory procesualno-poznawcze. Strategie przyswajania, przetwarzania i produkowania informacji
3.4.3. Synergia. Uczenie się we współpracy
3.4.4. Całościowe uczenie się. Strategie wspierania rozwoju osobowego
3.5. Planowanie pracy z uczniami
3.5.1. Rodzaje i poziomy
3.5.2. Konspekty i scenariusze zajęć
3.5.3. Animacja przestrzeni
3.5.4. Materiały edukacyjne
3.5.5. Korzystanie z technologii informacyjnej
3.6. Doskonalenie nauczania poprzez badania jj-. 3.6.1. Refleksyjny nauczyciel
':■ 3.6.2. Badania w klasie
Rozdział 4. Egzaminy i ocenianie szkolne (Bogusława Dorota Gołębniak)
':.. 4.1. Ustalenia definicyjne
*'; t 4.2. Przesłanki i zmiana praktyk oceniania
4.3. Centralizacja. Upolitycznienie dyskursu oceniania
4.4. Ocenianie zewnętrzne
4.4.1. Trafność i rzetelność jako kontrola i gwarancja jakości oraz inne problemy związane z ocenianiem zewnętrznym
4.4.2. Znaczenie oceniania zewnętrznego dla doskonalenia nauczania
4.5. Ocenianie wewnątrzszkolne
4.5.1. Podejścia do oceniania wewnątrzszkolnego
4.5.2. Konwencjonalne techniki oceniania
4.5.3. Niekonwencjonalne techniki oceniania
Rozdział 5. Szkolne środowisko uczenia się (Mańoia Chomczyńska-Rubacha) °" 5.1. Kultura organizacyjna szkoły .,;$' 5.2. Język i wzorce porozumiewania się w klasie szkolnej
5.2.1. Specyfika porozumiewania się w klasie szkolnej
5.2.2. Porozumiewanie się emocjonalne w klasie szkolnej
5.2.3. Rozwojowy i socjalizacyjny kontekst komunikacji w klasie szkolnej
5.3. Ład i dyscyplina jako element kultury szkoły
5.4. Motywacyjne funkcje szkolnego środowiska uczenia się
5.4.1. Wzbudzanie dysonansu poznawczego
5.4.2. Wzbudzanie procesu rekonstruowania wiedzy osobistej uczniów
5.4.3. Wzbudzanie motywacji osiągnięć
5.4.4. Społeczne mechanizmy wzbudzania motywacji
Rozdział 6. Agresja i przemoc w szkole (Janusz Surzykiewicz)
6.1. Terminologia
6.2. Podstawy teoretyczne badań i ich implikacje
6.2.1. Bliższa charakterystyka wybranej teorii
6.2.2. Stosowane podejścia badawcze do agresji i przemocy w szkole
6.3. Rozpowszechnienie i jakość zjawiska
6.3.1. Dynamika i cechy zmian w opiniach nauczycieli
6.3.2. Płeć i wiek a nasilenie przejawiania agresji/przemocy
6.3.3. Typy doświadczeń uczniów z agresją/przemocą
6.3.4. Zjawisko agresji i przemocy a typ szkoły
6.4. Szkolny kontekst socjalizacji: kultura szkoły 6.4.1. Kultura szkoły
6.5. Pozaszkolne konteksty socjalizacyjne
6.6. Szkoła - arena czy generator zachowań przemocowych?
6.7. Prewencja
6.8. Sugestie i oceny
Rozdział 7. Wprowadzenie do myślenia o nauczycielu (Robert Kwaśnica)
7.1. Czy możliwe jest pełne przygotowanie zawodowe nauczyciela?
7.1.1. Teza
7.1.2. Uzasadnienie
7.1.3. Konkluzja
7.2. Jakich kompetencji potrzebuje nauczyciel?
7.2.1. Kompetencje praktyczno-moralne
7.2.2. Kompetencje techniczne
7.2.3. Przygotowanie zawodowe
7.3. Na czym polega rozwój zawodowy nauczyciela?
7.4. Jaki jest dziś polski nauczyciel?
7.5. Co to znaczy: wspomagać nauczycieli w rozwoju?
Bibliografia
Część III AKTUALNE PROBLEMY OŚWIATY
Wstęp {Bogusław Śliwerski)
Rozdział 1. Edukacja a stratyfikacja społeczna (Zbyszko Melosik)
1.1. Merytokratyczna koncepcja edukacji i społeczeństwa
1.2. Kredencjalizm: krytyka liberalnej interpretacji roli dyplomów
1.3. Koncepcje rozwiązania problemu dostępu do edukacji wyższej
1.3.1. Akademiccy tradycjonaliści
1.3.2. Zorientowani na rynek
1.3.3. Utylitarni instruktorzy
1.3.4. Liberalni merytokraci
1.3.5. Zwolennicy dostępu
1.4. Akademickie „przeedukowanie" i inflacja dyplomów. Stratyfikacja społeczna a stratyfikacja uniwersytetów
Rozdział 2. Główne tendencje w zakresie struktur i funkcjonowania systemów edukacyjnych na świecie (Mirosława Cylkowska-Nowak)
2.1. Systemy edukacji na świecie - wybrane aspekty terminologiczne, historyczne i strukturalne
2.2. Modele i formy realizacji szkolnictwa obowiązkowego
2.3. Szkolnictwo średnie II stopnia - podobieństwa i różnice
2.4. Tendencje w zakresie struktur i modeli szkolnictwa wyższego
Rozdział 3. Reformowanie oświaty w Polsce (Bogusław Śliwerski)
3.1. Rodzaje reform oświatowych w III RP ze względu na ich źródło 3.1.1. Uspołecznienie oświaty
3.2. Typologia reform oświatowych w III RP ze względu na ich zakres i jakość zmian
3.2.1. Reformy naprawcze
3.2.2. Reformy modernizacyjne
3.2.3. Reformy strukturalne
3.2.4. Reformy systemowe
3.3. Nowy ustrój szkolny
3.4. Wdrażanie reformy oświatowej
Bibliografia Indeks osób Indeks rzeczowy O Autorach