Gdy dziecko ma problemy w klasie

Gdy dziecko ma problemy w klasie

Dziecko z problemami adaptacyjnymi - Dziecko z niską samooceną - Dziecko, które nie nawiązuje relacji z innymi - Dziecko, które nie potrafi się skupić - Dziecko agresywne - Dziecko nadpobudliwe - Dziecko impulsywne - Dziecko niezdyscyplinowane - Dziecko nieasertywne - Dziecko nieodporne - metody wpsierania postaw pozytywnych i eliminowania postaw niepożądanych. Dla nauczycieli, rodziców, wychowawców.
W rozwiązywaniu trudności, które niesie ze sobą proces nauczania, istotna jest umiejętność rozpoznawania i rozwiązywania konfliktów. Wychowawca często spotyka w klasie uczniów, którzy nie posiadają zdolności do koncentracji, nie chcą lub nie potrafią odnaleźć się w społeczności szkolnej, mają niskie poczucie wartości, są agresywni itd. Spotyka się też z uczniami upośledzonymi pod względem umysłowym lub fizycznym.
Napotykając na taką różnorodność postaw, nauczyciel powinien mieć świadomość, że może pomóc swoim uczniom. Odpowiednie techniki wspomagające pozwalają rozpoznać zachowania anormalne, określić czynniki, które je wzmagają, oraz zastosować zabiegi niezbędne do ukształtowania postawy prawidłowej. W niektórych wypadkach wychowawca jest jedyną osobą, która może pomóc dziecku w jego dramatycznej sytuacji.

Rozdział pierwszy
Dziecko z problemami adaptacyjnymi.
1.1. Charakterystyka braku zdolności adaptacyjnych.
1.2. Przyczyny braku zdolności adaptacyjnych
1.2.1. Brak satysfakcji w życiu rodzinnym
1.2.2. Lęk kierujący dziećmi impulsywnymi.
1.2.3. Poczucie kieski w walce z problemem
1.2.4. Niezadowolenie rodziców spowodowane problemami w ich osobistych związkach
1.2.5. Interakcja matka-dziecko (nauczyciel-uczeń)
1.2.6. Rodzina dysfunkcyjna
1.2.7. Sposoby, jakimi rodzina rozwiązuje swoje problemy
1.2.8. Negatywne opinie rodziców na temat szkoły.
1.3. Sposób postępowania
1.3.1. Kryteria poprzedzające interwencję.
1.3.2. Strategie poznawcze:
1.3.3. Normy
1.3.4. Uczenie postaw społecznych.
1.3.5. Rozwiązywanie problemów interpersonalnych.
1.4. Podsumowanie pedagogiczno-edukacyjne
1.5. Materiały pomocnicze i uzupełniającel.
1.5.1. Szkolny Test Zdolności Adaptacyjnych
1.5.2. Wieloczynnikowy Test
Zdolności Adaptacyjnych u Dzieci.
1.5.3. Ankieta Zdolności Adaptacyjnych
1.5.4. Kwestionariusz Zmian Samooceny.
1.5.5. Kwestionariusz Stylu Wychowania przez Rodziców .
Rozdział drugi
Dziecko z niską samooceną
(z niskim poczuciem własnej wartości)
2.1. Charakterystyka osoby z niską samooceną
2.2. Przyczyny niskiej samooceny:
2.3. Sposób postępowania
2.3.1. Procedury służące kształtowaniu pozytywnego postrzegania
2.3.2. Postępowanie psycho-edukacyjne dotyczące postrzegania samego siebie.
2.3.3. Techniki samoobserwacji i samokontroli.
2.3.4. Działania wzmacniające poczucie własnej wartości dziecka:.
2.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze
2.5. Materiały pomocnicze i uzupełniające.
2.5.1. Kwestionariusz badający poczucie własnej wartości
2.5.2. Kwestionariusz samooceny
2.5.3. Kwestionariusz „Ja w tej klasie".
2.5.4. OknoJohari
2.5.5. CAC (Kwestionariusz dotyczący
Zmiennej Samooceny).
Rozdział trzeci
Dziecko, które nie nawiązuje relacji z innymi.
3.1. Charakterystyka dziecka, które nie potrafi nawiązywać relacji
3.1.1. Trudność w nawiązywaniu relacji społecznych.
3.1.2. Niskie poczucie własnej wartości.
3.2. Przyczyny alienacji dziecka
3.2.1. Negatywna percepcja zdarzeń.
3.2.2. Dziecko odrzucone przez rówieśników
3.2.3. Zaburzenia w relacjach z rodzicami:
3.3. Sposób postępowania.
3.3.1. Przyswajanie postaw społecznych
3.3.2. Nawiązanie relacji z rodzicami dziecka
3.3.3. Technika Pattersona.
3.3.4. Unikanie pogłębiania alienacji dziecka nadmierną uwagą
3.3.5. Terapia Campiona skoncentrowana na rodzinie
3.3.6. Aktywne słuchanie
3.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
3.5. Materiały pomocnicze i uzupełniające
3.5.1. Kwestionariusz służący ocenie
atmosfery społecznej w klasie
3.5.2. Zabawa w eliminowanie:
„Brakujące krzesła"
3.5.3. Skala oceniająca poziom lęku pojawiającego się w trakcie nawiązywania relacji społecznych
Rozdział czwarty
Dziecko, które nie potrafi się skupić
4.1. Charakterystyka dziecka, które nie potrafi się skupić:
4.2. Przyczyny braku koncentracji.
4.2.1. Zachowanie nadpobudliwe.
4.2.2. Słaba umiejętność czytania.
4.3. Sposób postępowania.
4.3.1. Zapobieganie powstawaniu negatywnych postaw: .
4.3.2. Metody ułatwiające wykonanie zadania
4.3.3. Techniki służące zapamiętywaniu szczegółów.
4.3.4. Techniki służące modyfikacji lub eliminacji pewnych postaw:
4.3.5. Techniki służące modyfikowaniu postaw.
4.3.6. Metoda wykorzystująca uczucie „przesytu"
4.3.7. Uatrakcyjnienie otoczenia
4.3.8. Metody proponowane przez innych autorów:
4.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
4.5. Materiały pomocnicze i uzupełniające
4.5.1. Reguła Premacka
4.5.2. „Komiks Pedagogiczny".
Rozdział piąty
Dziecko agresywne
5.1. Charakterystyka zachowania agresywnego.
5.2. Przyczyny zachowania agresywnego.
5.2.1. Utrwalanie zachowań agresywnych.
5.2.2. Naśladowanie postaw agresywnych:
5.2.3. Frustracja z obawy przed niepowodzeniem
5.2.4. Brak norm
5.3. Sposób postępowania.
5.3.1. Zalecenia pozwalające uprzedzić pojawienie się agresji:
5.3.2. Sposób postępowania proponowany przez Vallesa Arandigę (1997):.
5.3.3. Metoda służąca złagodzeniu zachowania agresywnego.
5.3.4. Sposób postępowania polecany
przez Worella i Nelsona.
5.3.5. Metody Blackhama i Silbermana (1973):
5.3.6. Postępowanie w przypadku wystąpienia kaprysów i wybuchów gniewu.
5.3.7. Sposób postępowania w przypadku pojawienia się postaw bardzo agresywnych
5.3.8. Aby pomóc dzieciom
kontrolować samych siebie, należy:.
5.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
5.5. Materiały pomocnicze i uzupełniające
Rozdział szósty
Dziecko nadpobudliwe.
6.1. Charakterystyka dziecka nadpobudliwego:
6.2. Przyczyny nadpobudliwości
6.2.1. Charakterystyka zachowania niepożądanego.
6.2.2. Możliwość wystąpienia mikrouszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN).
6.3. Sposób postępowania.
6.3.1. Metody pozwalające zapobiec pojawieniu się nadpobudliwości
6.3.2. Postępowanie wobec dzieci nadpobudliwych
6.3.3. Nieustanne wspieranie
6.3.4. Wsparcie dla innych dzieci z klasy.
6.3.5. Zastosowanie postaw alternatywnych.
6.3.6. Łagodzenie nadpobudliwości dziecka
w środowisku rodzinnym
6.3.7. Technika Pattersona
6.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
Rozdział siódmy
Dziecko impulsywne
7.1. Cechy charakterystyczne dziecka impulsywnego:.
7.2. Przyczyny impulsywności:
7.3. Sposób postępowania.
7.3.1. Metoda: „Chwileczkę, pozwól mi pomyśleć"
7.3.2. Samoregulacja za pomocą mowy.
7.3.3. Ćwiczenie postaw społecznych.
7.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
Rozdział ósmy
Dziecko niezdyscyplinowane.
8.1. Cechy charakterystyczne
dziecka niezdyscyplinowanego:.
8.2. Przyczyny nieposłuszeństwa
8.2.1. „Niejasne" relacje bądź surowe reguły
8.2.2. Brak wzorców
8.2.3. Nieskuteczne systemy wychowawcze
w otoczeniu dziecka
8.2.4. Brak stałego rytmu życia
8.2.5. Niewłaściwe uczenie się i błędne wzmacnianie
8.3. Sposób postępowania.
8.3.1. Uczenie się postaw społecznych.
8.3.2. Kształtowanie pojęcia posłuszeństwa
8.3.3. Aby nauczyć dzieci odpowiedzialności należy: .
8.3.4. Technika epizodu
8.3.5. Nagradzanie krótkich okresów wolnego czasu .
8.3.6. Uatrakcyjnienie otoczenia
8.3.7. Terapia rodzinna.
8.3.8. Metoda „Nikt nie traci" oraz „Przekazy ja".
8.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
Rozdział dziewiąty
Dziecko nieasertywne
9.1. Charakterystyka dziecka nie asertywnego.
9.2. Przyczyny, które wywołują brak asertywności
9.2.1. Pierwsze złe doświadczenia
9.2.2. Nadopiekuńczość
9.2.3. Błędna percepcja zdarzeń
9.2.4. Przyjmowanie negatywnych postaw
9.2.5. Pytania negatywne
9.2.6. Nieskuteczność w relacjach społecznych.
9.3. Sposób postępowania.
9.3.1. Ćwiczenie asertywności
Proces ćwiczenia asertywności
Techniki ćwiczenia asertywności:
Sytuacje, które możemy zaproponować
do zainscenizowania grupie dzieci:.
9.3.2. Postawy pomocne w rozwiązywaniu problemów
Przyjęcie odpowiedniej strategii działania
Stosowanie autoinstrukcji
Metody pomocne w rozwiązaniu
problemów interpersonalnych
Metody uczące bycia asertywnym są następujące: Aby uczynić nasze życie lepszym należy:.
9.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
9.5. Materiały pomocnicze i uzupełniające
Kwestionariusz postaw społecznych.
Rozdział dziesiąty
Dziecko nieodporne.
10.1. Charakterystyka odporności.
10.2. Przyczyny, które utrudniają nabycie odporności:
10.3. Sposób postępowania.
10.4. Podsumowanie pedagogiczno-wychowawcze.
Rozdział jedenasty
Propozycje dla nauczycieli i wychowawców.
11.1. Stała opieka nad dziećmi.
11.2. Systematyczna obserwacja
11.3. Spotkania z opiekunami w ciągu tygodnia
11.4. Zajęcia na stadionie i w salach gimnastycznych
11.5. Krótkie wycieczki
11.6. Okazje do świętowania (urodziny i imieniny)
11.7. Pasja czytania: „Komiks Pedagogiczny".
11.8. Normy panujące w klasie.
11.9. Rozmówki medyczne (mowa ciała).
Epilog
Aneksy
Aneks 1
Metoda wieloczynnikowa.
Aneks 2
Szkolny Test Zdolności Adaptacyjnych .
Aneks 3
Kwestionariusz Stylu Wychowania przez Rodziców
(skrócony i zaadaptowany)
Aneks 4
Kwestionariusz Zmian Samooceny
(skrócony i zaadaptowany)
Aneks 5
Test samooceny
Aneks 6
Ankieta: „Ja, w tej klasie".
Aneks 7
Okno Johari.
Aneks 8
Krótka ankieta Wolpe'go
Aneks 9
Kwestionariusz postaw społecznych.
Aneks 10
Reguły panujące w klasie.
Aneks 11
Komiks Pedagogiczny